Wersja angielskaWersja niemiecka      logo bip epuap icon

Powstańcy Wlkp Ziemi Jaraczewskiej Drukuj

FRANCISZEK GRZEGORCZYK
POWSTANIEC WIELKOPLSKI


grzegorczykFranciszek Grzegorczyk urodził się 22 września 1894 roku w Chytrowie (obecnie część Jaraczewa), powiat Jarocin.
Jego rodzice Franciszek i Katarzyna z domu Ratajska pracowali na własnym gospodarstwie rolnym w Solcu, powiat Środa Wielkopolska. Miał dwóch braci Feliksa i Stefana oraz dwie siostry Annę i Magdalenę.
Po ukończeniu Szkoły Powszechnej w Włościejewkach, powiat Śrem wyjechał do pracy do Prus Wschodnich (Mazury). Pracował tam jako robotnik- praktykant w miejscowości Rynarzewo, powiat Ostróda w firmie Bretbeker u inżyniera Wysockiego.
15 sierpnia 1915 roku został powołany do niemieckiego wojska. Po przeszkoleniu w Królewcu (obecnie Kaliningrad) wysłano go w połowie października 1915 roku na front niemiecko-francuski, gdzie walczył do zakończenia tam działań wojennych.
Do domu rodziców w Solcu pow. Środa Wlkp wrócił 21 grudnia 1918 roku. Na wieść o wybuchu powstania przeciwko Niemcom, sołtys solecki Musiał zwołał mężczyzn i przekonywał ich do przyłączenia się do oddziałów powstańczych walczących o utworzenie wolnej Polski. Franciszek Grzegorczyk wraz z braćmi Stefanem i Feliksem zgłosił się do oddziałów powstańczych. Ochotnicy pojechali furmankami do Środy, a stamtąd tego samego dnia pociągiem do Poznania. Franciszek Grzegorczyk dowodził jedną z sekcji. Nie mieli broni i nie byli umundurowani. W Poznaniu całą noc brali udział w rozbrajaniu Niemców na dworcu kolejowym. Żołnierze niemieccy bez walki oddawali broń.
Następnego dnia II Kompania Średzka, którą dowodził Leon Kasprzak z Pięczkowa otrzymała rozkaz powrotu do Środy, skąd 5 stycznia 1919 roku 64 powstańców, wśród których był Franciszek Grzegorczyk z braćmi wyruszyło pociągiem w kierunku Szubina.
W kostnicy na cmentarzu w Szubinie znaleźli 23 ciała. Byli to m.in. powstańcy z Kompanii Jarocińskiej. Zwłoki były zmasakrowane i rozebrane z mundurów. Widok ten wyzwolił
w powstańcach ból i dodatkową motywacje oraz siłę do walki o wolną Polskę.
W zdobywaniu Szubina, Rynarzewa, Zalesia, Szczepiec i Paterek pod Nakłem brali także udział obydwaj bracia Franciszka. W walkach o Szubin został ranny Franciszek, a w walkach w drodze do Szczepiec bardzo ciężko jego brat.
Po zakończeniu walk na froncie północnym został wcielony do 62 Pułku w Bydgoszczy i stamtąd w listopadzie 1919 roku zwolniono go do cywila. Jakiś czas był bez pracy ,wyjechał więc na Śląsk gdzie 4 lata pracował jako górnik.

W roku 1921 ożenił się z Apolonią Perczak z Jaraczewa. Mieli jedno dziecko – córkę Martę.

Po śmierci teścia Wojciecha Perczaka zamieszkał z żoną i córką w Jaraczewie. Do wybuchu II wojny pracował jako kościelny. W początkowym okresie II wojny ukrył swój mundur powstańczy zakopując go w księżej stodole przy kościele w Jaraczewie. Tam też na polecenie ks proboszcza Stefana Krysińskiego zakopał naczynia liturgiczne. Naczynia kościelne i mundur szczęśliwie przetrwały okupację pomimo, że żandarmi niemieccy ostrym drutem sprawdzali ziemię w sąsiekach. Mundur niestety zawilżał i nie udało się go uratować.
Podczas okupacji pracował przymusowo jako robotnik drogowy. W 1944 roku został wywieziony przez Niemców do kopania rowów przeciwczołgowych do Dziarnowca koło Płocka, gdzie pracował aż do ucieczki Niemców. Do Jaraczewa wrócił na początku lutego 1945 roku.
1 listopada 1946 roku został członkiem związku Powstańców Wielkopolskich
w Borku, powiat Gostyń.
Został odznaczony :

- Mieczykiem Wojsk Polskich przez były Baon Jarociński
- Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym
- Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
- Awansowany przez Radę Państwa na podporucznika.


Franciszek Grzegorczyk zmarł 19 listopada 1973 roku. Żona Apolonia zmarła 14 lutego 1974 roku. Zostali pochowani na cmentarzu katolickim w Jaraczewie.

Na podstawie relacji spisanych w roku 1968 przez nauczycielkę
Szkoły Podstawowej w Jaraczewie panią Elżbietę Matlewską , informacji udzielonych przez wnuczki Alinę Gawrońską i Marię Baranek oraz dostępnych dokumentów. napisała
Kazimiera Horyza- Pachciarz

 

 

 

<< Początek < Poprzednia 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Następna > Ostatnie >>
(Strona 15 z 35)
 

rodzina 500

film rodzina500

wniosek 500

BIP

Elektroniczna Skrzynka Podawcza

Dziennik Ustaw

Informacja dla niepełnosprawnych

Wnioski Formularze

Dla inwestora

Turystyka

Przetargi

Darmowa Pomoc Prawna

Gospodarka odpadami

sms

Biuletyn Gazeta

Rozkłady jazdy

rozkladjazdyszkolny

iceo

Mapa Gminy

Inwestycje Unijne

Powiatowy Urząd Pracy

Narodowe Siły Rezerwowe

Partnerzy zagraniczni

bilina ico
leuna_ico

nowowolynsk_ico

 

kalendarium

Kalendarium



Środa, 17 Stycznia 2018 r.

Imieniny obchodzą:

Antoni, Jan, Rościsław

Do końca roku zostało 349 dni.