Gmina Jaraczewo - Powstańcy Wlkp Ziemi Jaraczewskiej

Wersja angielskaWersja niemiecka      logo bip epuap icon

Powstańcy Wlkp Ziemi Jaraczewskiej Drukuj

 

Franciszek Nowaczyk
Powstaniec Wielkopolski


f_nowaczykFranciszek Nowaczyk urodził się 2 lipca 1899 roku w Dębnie w powiecie jarocińskim. Jego Rodzice to Wincenty i Wiktoria z domu Domagalska. Ojciec pracował jako kowal w Jaraczewie. Franciszek po ukończeniu szkoły powszechnej w Jaraczewie rozpoczął naukę zawodu ślusarz-kowal, ukończył ją w 1917r. Tego samego roku – 20 czerwca mając niespełna 18 lat został powołany do armii niemieckiej. Także jego o 2 lata starszy brat Władysław służył w tej armii jako marynarz. 31 października 1918 roku Franciszek otrzymał 14 dni urlopu i przyjechał z frontu do rodziny w Jaraczewie. W tym czasie w Cesarstwie Niemieckim zaszły ogromne zmiany. 3 XI 1918 roku w Berlinie rozpoczęła się rewolucja - ogłoszono republikę. 11 listopada państwa Ententy wyraziły zgodę na zawieszenie broni, a wkrótce cesarz Wilhelm II abdykował.
Franciszek Nowaczyk nie wrócił już do armii niemieckiej. Należał, wraz z innymi byłymi żołnierzami armii cesarskiej, do grupy, która pod przewodnictwem kaprala Kazimierza Rychlika 11 listopada 1918 roku powołała w Jaraczewie Radę Żołnierską i Straż Ludową.
Brał także udział w rozbrajaniu niemieckich żandarmerów, urzędników Urzędu Cła oraz w przejęciu dużej ilości broni ręcznej i amunicji od niemieckiego towarzystwa Krieger – Verein, a także w zajmowaniu koszar i urzędów z rąk niemieckich. Wraz z innymi powstańcami uczestniczył w zakazywaniu posługiwania się językiem niemieckim w szkołach i urzędach. Również na poczcie zakazano prowadzenia rozmów i wysyłania depesz w języku niemieckim. Wszędzie tam powstańcy ogłaszali, że „Teraz jest Polska” i należy mówić po polsku, zdjąć portrety i godło niemieckie.
Wkrótce Franciszek pojechał za bratem (Władysław Nowaczyk poległ w walkach powstańczych pod Szubinem 21 lub 22 I 1919 roku i został pochowany na cmentarzu w Jaraczewie). do Poznania i 3 stycznia 1919 roku zgłosił się do oddziału I Kompanii Skautów w Poznaniu. Tam pod dowództwem kapitana Wierzyńskiego brał udział w opanowywaniu przez powstańców miasta i koszar. Kampania ta weszła w skład I Pułku Strzelców Wielkopolskich, który później przemianowano na 55 Poznański Pułk Piechoty. W tym Pułku walczył do zakończenia walk powstańczych.
W roku 1920 ukończył szkołę podoficerską, zdał egzamin na majstra wojskowego i został podoficerem zawodowym 55 Pułku Piechoty. Po kolejnych przeszkoleniach i kursach pracował na stanowisku podoficera garażowego i uzyskał pozwolenie na prowadzenie wszystkich pojazdów mechanicznych.
W roku 1939 brał czynny udział w wojnie obronnej z 55 Pułkiem Piechoty w stopniu starszego sierżanta. 22 września 1939 roku w okolicach Modlina dostał się do niewoli niemieckiej i został przewieziony do obozu jenieckiego w Końskich woj. Kieleckim. Ponieważ zachorował na biegunkę, 20 listopada został zwolniony i pieszo wrócił do Leszna, gdzie przed wojną pracował.
W grudniu 1939 roku okupant niemiecki wysłał go do zasypywania rowów przeciwczołgowych. Następnie władze niemieckie przekazały go do prac w wojskowych zakładach zaopatrzenia okupanta w żywność. Pracował tam jako kierowca ciężarówki. Wstąpił wtedy do konspiracyjnej grupy oporu pod kryptonimem „Cement”. Komendantem grupy był starszy wachmistrz Antoni Kusz. Zadaniem grupy było dokonywanie aktów sabotażu – uszkadzanie worków skrzyń, butli, samochodów i wagonów (wlewał np. kwas solny do łożysk wagonów). Przekazywał też informacje o transportach żywności oraz dostarczał jeńcom radzieckim i francuskim żywność, bieliznę oraz papierosy.
Po wyzwoleniu Leszna Franciszek Nowaczyk wstąpił 1 lutego 1945 roku do Milicji Obywatelskiej i jako inspektor samochodowy organizował transport samochodowy – m.in. naprawiano porzucone samochody niemieckie i dostarczono je do Komendy Garnizonu Wojsk Radzieckich. Od 1 kwietnia 1945 roku do przejścia na emeryturę w dniu 31 października 1965 roku pracował w Rejonie Eksploatacji Dróg Publicznych w Lesznie na stanowisku starszego mechanika.
Zmarł 27 listopada 1983 roku w Poznaniu.
Został pochowany na cmentarzu katolickim w Lesznie.

Otrzymał następujące odznaczenia:
- Medal Pamiątkowy 1918-1920
- Medal Zwycięstwa i Wolności - Brązowy Krzyż Zasługi 1936 r.
- Medal 10-lecia Odzyskania Niepodległości
- Wielkopolski Krzyż Powstańczy – 27 VIII 1957 r.

Kazimiera Horyza Pachciarz

 

 

<< Początek < Poprzednia 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Następna > Ostatnie >>
(Strona 20 z 35)
 

rodzina 500

film rodzina500

wniosek 500

 dobry start

BIP

Elektroniczna Skrzynka Podawcza

Dziennik Ustaw

Informacja dla niepełnosprawnych

Wnioski Formularze

Dla inwestora

Turystyka

Przetargi

Darmowa Pomoc Prawna

Gospodarka odpadami

sms

Biuletyn Gazeta

Rozkłady jazdy

rozkladjazdyszkolny

iceo

Mapa Gminy

Inwestycje Unijne

Powiatowy Urząd Pracy

Narodowe Siły Rezerwowe

Wybory samorzadowe 2018

Partnerzy zagraniczni

bilina ico
leuna_ico

nowowolynsk_ico

 

kalendarium

Kalendarium



Piątek, 17 Sierpnia 2018 r.

Imieniny obchodzą:

Anastazja, Angelika, Anita, Bertram, Eliza, Jacek, Jaczewoj, Joanna, Julianna, Liberat, Miron, Zawisza, Żanna

Do końca roku zostało 137 dni.