Wersja angielskaWersja niemiecka      logo bip epuap icon

Powstańcy Wlkp Ziemi Jaraczewskiej Drukuj

 

BRONISŁAW SOBAŃSKI
POWSTANIEC WIELKOPOLSKI



sobanskiBronisław Sobański syn Stanisława i Władysławy urodzony 30 lipca 1898 w Turowach, powiat Pleszew woj. poznańskie.
Po ukończeniu szkoły podstawowej w Borku, w 1912 roku podjął naukę zawodu u swojego ojca właściciela młyna motorowego w Borku.
1 marca 1917 roku zaciągnięty do służby wojskowej w armii pruskiej do 5 pułku saperów w Głogowie. Po przeszkoleniu wysłany na front rosyjski, następnie francuski, gdzie przebywał aż do zakończenia I wojny światowej. Po ucieczce z pruskiego wojska, udał się wraz z dwoma innymi żołnierzami przez Berlin do Leszna. Dotarli tam 27 grudnia 1918 roku. Dzięki ostrzeżeniu polskiego kolejarza udało się im na dworcu kolejowym w Lesznie uniknąć rozbrojenia i internowania przez Niemców.
Następnego dnia Sobański, wraz z Marcinem Glapiakiem z Kąkolewa wyruszył w stronę Gostynia. Po drodze napotkali Patrol Powstańczy i trafili do siedziby powstańców w Borku, gdzie złożyli raport o szacunkowej obsadzie wojska na dworcu i całego miasta Leszna komendantowi Komp. Boreckiej ppor. Ignacemu Talarczykowi.

Na początku stycznia (02.01.1919) cała Kompania wyruszyła z Borku i skierowała pod Leszno. Wkrótce powstańcy obsadzili Kąkolewo. W pierwszej bitwie pod Nową Wsią powstańcy zdobyli m.in. 15 karabinów ręcznych i 2 maszynowe, granaty ręczne i amunicję. Samej wsi jednak nie udało się zdobyć, gdyż była silnie obsadzona i powstańcy zostali zmuszeni do wycofania się do Kąkolewa. W bitwie tej zostało rannych 12 polskich żołnierzy, w tym brat Bronisława Sobańskiego Edmund.
Dwa dni później Kompania Borecka, w której służył Bronisław Sobański, wraz z Kompanią Krzywińską stoczyła walki pod Osieczną, w których zginęło 12, do niewoli wzięto 18 Niemców i zdobyto większą ilość amunicji i broni. Wśród powstańców poległ Stanisław Gogulski z Borku.
15 stycznia 1919 roku żołnierze Kompanii Borkowskiej złożyli przysięgę powstańczą w kościele w Kąkolewie, którą odebrał ks. dziekan Steimetz z Osiecznej.

Pod koniec stycznia Niemcy próbowali zająć Kąkolewo. W tym czasie obsadę tego miasteczka stanowiła, oprócz Kompani Borkowskiej, część Kompanii Śremskiej oraz Krzywińskiej, i tak stan liczebny .wynosił około 150 powstańców. Żołnierze niemieccy zaatakowali przy wsparciu artylerii z Nowej Wsi, natomiast od strony Leszna nadjechał niemiecki pociąg pancerny. Powstańcy byli jednak przygotowani i już wcześniej, licząc się z taką możliwością, wymontowali część torów kolejowych. A w pobliżu tego miejsca, w lesie pozycje zajął oddział szturmowy pod dowództwem B. Sobańskiego. Gdy Niemcy zajęli się montażem szyn oddział Sobańskiego ostrzelał ich, zmuszając do odwrotu. Następnie założył posterunek w budce kolejowej, który miał za zadanie, jako wysunięta placówka, kontrolę w stronę Leszna i Osiecznej.
W kwietniu 1919 roku cała Kompania została przeniesiona do Śmigla na kilkutygodniowy odpoczynek, a następnie przegrupowana. Kompania Sobańskiego została skierowana na odcinek Sępólno i następnie do Bydgoszczy, gdzie weszła w skład 6-go Pułku Strzelców Wlkp. Pułk ten został wysłana na front wschodni, Bronisław Sobański walczył wraz nim aż do zakończenia walk w lutym 1921roku.
Następnie wrócił do Ostrowa i zajął się szkoleniem rekrutów. Wkrótce jednak , na apel płk Śliwińskiego – dowódcy spod Leszna, Bronisław Sobański zgłosił się jako ochotnik do III Powstania Śląskiego. Wraz z 15 podwładnymi 01.03.1921 roku wyruszył do Warszawy, a następnie do Krakowa. Tam zaopatrzono go w niezbędne dokumenty – stał się obywatelem szwajcarskim – i skierowano do Ekspozytury Dziedzice. Wkrótce przekroczył granice śląska i dołączył do oddziału lotnego. W ciągu 3 dni brał udział w różnych potyczkach pod Pszczyną i w końcu dotarł do Dziedzic. Tam zgłosił się do komendanta, pułk. Neumona, i został przez niego oddelegowany do tworzącej się Ekspozytury Dziedzice. Mianowany szefem kancelarii i funkcję tę pełnił aż do zakończenia III Powstania w październiku 1921 roku. Powierzono mu wtedy likwidację Ekspozytury. (Komendantem Ekspozytury Dziedzice był por. Zborowski, zastępcą chorąży Hutek, inni pracownicy to: plutonowy Kula, Michał Paterski z Cerekwicy pow. Jarocin i Józef Danek z Krobi pow. Gostyń).

Po zakończeniu III Powstania Śląskiego Bronisław Sobański wrócił do swojego pułku w Ostrowie i otrzymał awans na sierżanta.
Po śmierci swojego ojca, w połowie listopada 1921 roku zwolnił się z służby i zajął się prowadzeniem rodzinnego młyna parowego w Jaraczewie. Gdy w czerwcu 1931 roku ożenił się z Ireną Burzyńską (ur. 28.01.1907r. w Dolsku) otrzymał od swojej matki młyn ten wraz z gospodarstwem na własność. Poza pracą zawodową udzielał się społecznie. W roku 1927 był członkiem Rady Nadzorczej , a w latach 1927 – 1939 członkiem Zarządu w Banku Ludowym w Jaraczewie.
W lipcu 1931 roku Bronisław Sobański został wybrany wójtem Gminy Jaraczewo (pow. Jarocin) i funkcję tę sprawował aż do aresztowania przez żandarmerię niemiecką 08 września 1939 roku. Przewieziony do więzienia w Jarocinie, a następnie do Poznania, gdzie osadzono go w więzieniu na ul. Młyńskiej. Był tam torturowany i zmuszany do pracy w młynie przy ulicy Fabrycznej. Z więzienia został zwolniony 8 grudnia 1939 roku, jednak musiał przez ponad rok ukrywać się w Mamliczu u swojego przyjaciela, ponieważ w jaraczewie i borku poszukiwała go żandarmeria niemiecka.
Wkrótce po aresztowaniu Bronisława Sobańskiego jego żona wraz z czterema synami – Bronisławem, Włodzimierzem, Ireneuszem, Witoldem została zmuszona do opuszczenia własnego domu, wywłaszczona i pozbawiona całego majątku. Rodzinę Sobańskiego dokwaterowano do rodziny Wolińskich w Jaraczewie. Młyn przejęto na potrzeby wojska, a w gospodarstwie Sobańskich zamieszkał niemiecki przedsiębiorca.
W połowie 1942r. Irena Sobańska wraz z synami opuściła Jaraczewo i dołączyła do męża w Mamliczu. Tam urodziło się ich kolejne dziecko, córka Janina. Na wygnaniu Sobańscy przebywali do końca lutego 1945 roku, by wreszcie 13 marca wrócić do domu. Trzy miesiące później Sąd Grodzki przywrócił im prawo do nieruchomości w Jaraczewie – swój młyn Bronisław prowadził do przejęcia go przez Gminną Spółdzielnię „Samopomoc Chłopska” w Jaraczewie w maju 1948 roku. W tym okresie Sobańskim urodziły się dwie kolejne córki – Anna i Maria. Do roku 1950 Bronisław Sobański, był pracownikiem młyna. W roku tym młyn w Jaraczewie został upaństwowiony, a rodzina Sobańskich zmuszona do opuszczenia domu. Od marca 1951 roku Sobański pracował w PGR Zalesie koło Gostynia jako księgowy, a następnie został administratorem folwarku Jawory należącego do PGR Jeżewo. Od 1957 roku Bronisław Sobański był członkiem ZBoWiD (nr legitymacji 045 124 – 206960). 31 stycznia 1972 roku Bronisław Sobański dostał awans od Rady Państwa na podporucznika.
Dopiero po 18 latach starań Sobańscy odzyskali swój dom w Jaraczewie, jednak połowę budynku zajmowali lokatorzy. Bronisław Sobański mieszkał w nim aż do swojej śmierci 10 stycznia 1974 roku.
Za swoją służbę Ojczyźnie Bronisław Sobański został odznaczony :

- Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta leg Nr 727-68-165
- Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym Nr B 42259
- Krzyżem Niepodległości
- Gwiazdą z Mieczami
- Krzyżem Rycerzy Śmierci
- Medalem zasłużony Polsce Ludowej
- Odznaką Grunwaldzką
Mianowany przez Radę Państwa na podporucznika 31 stycznia 1972 r.

Irena Sobańska mieszkała aż do śmierci, 10 maja 1994 roku, w Jaraczewie nie doczekawszy się zwrotu młyna. Budynek młyna rodzina Sobańskich odzyskała dopiero w 1996 roku.


Na podstawie wspomnień napisanych przez Bronisława Sobańskiego i jego najmłodsza córkę Marię oraz zapisków, zaświadczeń, dokumentów i fotogragfi znajdujących się w posiadaniu rodziny.

napisała
Kazimiera Horyza- Pachciarz

 

 

 

<< Początek < Poprzednia 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Następna > Ostatnie >>
(Strona 27 z 35)
 

rodzina 500

film rodzina500

wniosek 500

BIP

Elektroniczna Skrzynka Podawcza

Dziennik Ustaw

Informacja dla niepełnosprawnych

Wnioski Formularze

Dla inwestora

Turystyka

Przetargi

Darmowa Pomoc Prawna

Gospodarka odpadami

sms

Biuletyn Gazeta

Rozkłady jazdy

rozkladjazdyszkolny

iceo

Mapa Gminy

Inwestycje Unijne

Powiatowy Urząd Pracy

Narodowe Siły Rezerwowe

Partnerzy zagraniczni

bilina ico
leuna_ico

nowowolynsk_ico

 

kalendarium

Kalendarium



Środa, 17 Stycznia 2018 r.

Imieniny obchodzą:

Antoni, Jan, Rościsław

Do końca roku zostało 349 dni.